Awans pionowy i awans poziomy – czym się różnią, jak wpływają na zarobki i którą ścieżkę kariery wybrać?

Awans pionowy i awans poziomy – czym się różnią, jak wpływają na zarobki i którą ścieżkę kariery wybrać?

Rozwój zawodowy i awans w firmie – kobiety i mężczyzna podczas spotkania biznesowego, rozmowy o współpracy i możliwościach kariery.
Rozwój zawodowy i awans w firmie – rozmowa biznesowa o nowych możliwościach kariery, współpracy i ścieżkach rozwoju pracowników. Fot. pch.vector / Magnific

Do niedawna słowo „kariera” kojarzyło się przede wszystkim z pięciem się po szczeblach hierarchii w firmie (awans pionowy). Dziś sytuacja wygląda inaczej – rozwój kompetencji i poszerzanie zakresu odpowiedzialności (czyli awans poziomy) bez obejmowania stanowisk kierowniczych staje się coraz bardziej atrakcyjną opcją. Według badania Randstad „Workmonitor 2026” aż 72% pracodawców uważa, że tradycyjny model „drabiny kariery” odchodzi do lamusa. Z kolei pracownicy coraz częściej skupiają się na budowaniu tzw. portfolio doświadczeń. Zapraszamy do lektury kompleksowego poradnika, który pomoże Ci wybrać najlepszą ścieżkę awansu.

Piszemy o tym, że:

  • Awans pionowy (vertical promotion) to tradycyjna, linearna ścieżka kariery, polegająca na obejmowaniu coraz wyższych stanowisk, zwykle związanych z zarządzaniem ludźmi, budżetem czy procesami. Np.: młodszy specjalista ⭢ starszy specjalista ⭢ menadżer ⭢ dyrektor ⭢ członek zarządu. Ten model rozwoju jest dobry dla osób, które mają zdolności organizacyjne, strategiczne lub interpersonalne oraz nie boją się większej odpowiedzialności.
  • Awans poziomy (horizontal promotion) oznacza zmianę roli, działu, specjalizacji, poszerzenie wiedzy i umiejętności dotyczących np. nowej technologii lub zwiększenie zakresu odpowiedzialności – bez przechodzenia wyżej w hierarchii organizacji. To świetna opcja dla pracowników, którzy nie mają ambicji przywódczych czy strategicznych, ale dbają o swój długofalowy rozwój zawodowy i wartość na zmieniającym się rynku.
  • Perspektywa awansu w kontekście szukania pracy jest ważnym czynnikiem, który warto zbadać przed podjęciem decyzji. Jak pisaliśmy w innym artykule, na rozmowie rekrutacyjnej dobrze widziane i przydatne dla samego kandydata są pytania własne. Jednym z nich powinno być to o dostępne w firmie ścieżki awansu.
  • Awans poziomy zwiększa Twoją pozycję na rynku:dynamiczne zmiany na rynku pracy, jak szybki rozwój AI, sprawiają, że pracodawcy poszukują osób o konkretnych – czasem wielu różnych – kompetencjach. Awansowanie poziome umożliwia właśnie zdobycie wartościowych umiejętności.

Pojęcie awansu straciło swoją jednoznaczność. Myśląc o rozwoju zawodowym coraz częściej planujemy przede wszystkim rozwój kompetencji i doświadczeń na szczeblu w hierarchii firmy, który aktualnie zajmujemy.

Ciekawe dane w tym zakresie przynosi raport Randstad „Workmonitor 2026”. W naszym regionie Europy co prawda większość badanych pracowników woli awans liniowy (41%, w Polsce: 45%; awans pionowy wybiera 38%), ale – jak widać – różnica między tymi dwoma preferencjami jest nieznaczna. Wzmacnianie roli awansu poziomego rynek zawdzięcza pracodawcom – aż 72% z nich jest zdania, że wyłączna linearna ścieżka kariery to przeżytek.

Jak dokładnie wyglądają dwa rodzaje awansu w pracy i który z nich bardziej odpowiada Twoim celom i preferencjom?

Awans pionowy – tradycyjna ścieżka kariery

Awans pionowy to „klasyk” w rozwoju kariery i pierwsze, co nam przychodzi do głowy, kiedy myślimy o awansie jako takim. To przejście w hierarchii firmy szczebel – lub w rzadszych przypadkach kilka szczebli – wyżej. Taki awans wiąże się zwykle ze znaczącą podwyżką wynagrodzenia i poważnym zwiększeniem zakresu odpowiedzialności.

Jak pokazuje raport firmy Randstad „employer brand research 2026”, brak możliwości rozwoju kariery jest trzecim czynnikiem (30%) przesądzającym o tym, czy polski pracownik zmieni pracę. To powinien być czytelny sygnał dla pracodawców – umożliwienie załodze różnych modeli awansu jest koniecznością.

Pięcie się po szczeblach kariery w organizacji oznacza najczęściej zmianę roli w kierunku zarządzania: pracownikami, budżetem, kluczowymi projektami, procesami. Czasem awans pionowy wymaga opracowywania strategii w ważnych obszarach.

Co konkretnie niesie ze sobą awansowanie „w górę”? Najczęściej:

  • wyższe wynagrodzenie,
  • większy zakres decyzyjności,
  • odpowiedzialność za projekty lub wyniki,
  • zarządzanie zespołem,
  • większy wpływ na strategię,
  • reprezentowanie firmy lub działu,
  • większą odpowiedzialność biznesową.

Awans pionowy nie jest obowiązkową opcją dla wszystkich planujących kolejny krok w karierze. Ważne, żeby jego warunki naprawdę odpowiadały Twoim kompetencjom, celom i po prostu – upodobaniom. W przeciwnym razie możesz zgotować sobie wypalenie zawodowe.

Skok do góry w hierarchii firmy jest idealną ścieżką dla pracowników mających talent przywódczy i/lub gotowych go dynamicznie rozwijać. Równie ważne mogą okazać się kompetencje analityczne czy organizacyjne.

Jak rozpoznać, czy awans pionowy jest dla Ciebie? Zapraszamy do krótkiego testu.

AWANS PIONOWY
ZaletyZalety
Szybki, znaczny wzrost wynagrodzeniaSzybki, znaczny wzrost wynagrodzenia
Wpływ na decyzje biznesoweObszar merytoryczny na dalszym planie
Wyższa pozycja na rynkuSamotność szefa i więcej stresu

Czym jest zasada Petera? To (częsta, według jej twórcy) sytuacja, kiedy pracownik awansuje wyżej i wyżej, aż do osiągnięcia stanowiska, na którym jest… niekompetentny. I właśnie na tym stanowisku pozostaje długo, nawet na zawsze – ze szkodą dla całej organizacji. Co ciekawe, słabi menadżerowie są nierzadko doskonałymi specjalistami. Dla nich najlepszą opcją kariery jest awans poziomy.

Sposobem na uniknięcie zasady Petera jest skrupulatne sprawdzenie przez przełożonego realnych umiejętności i talentów osoby, która ma być awansowana pionowo.

Samotność szefa/menadżera/lidera to z kolei sytuacja, w której większej odpowiedzialności, konieczności podejmowania ryzyka, a czasem niepopularnych decyzji, towarzyszy poczucie osamotnienia czy nawet niechęci ze strony zespołu.

Wydawałoby się, że menadżerka „ma wszystko”, a jednak porzekadło o tym, że na szczycie jest samotnie, okazuje się prawdą. Według badań Harvard Business Review aż 70% menedżerów wyższego szczebla deklaruje, że samotność istotnie wpływa na ich skuteczność i satysfakcję zawodową.

Wszystko to warto wziąć pod uwagę, rozważając najlepszą dla siebie ścieżkę awansu.

Na koniec dodajmy, że awans pionowy nie zawsze jest możliwy – przełożony może uznać, że nie mamy odpowiednich kompetencji, ale w firmie może też po prostu nie być na taki „skok w górę” przestrzeni. Dodatkowo, pracodawcy coraz częściej zachęcają do awansowania poziomego, a sami zatrudnieni coraz bardziej się do niego przekonują.

Awans poziomy – przyszłość rozwoju kariery?

Awans poziomy może być odpowiedzią na wymagania dzisiejszego rynku pracy. Ten ostatni zmienia się wyjątkowo dynamicznie; ważnym motorem tych zmian jest oczywiście żywiołowy rozwój sztucznej inteligencji. Niektóre stanowiska tracą na znaczeniu, inne odgrywają coraz większą rolę, a do tego – powstają nowe.

Wniosek z tej sytuacji jest taki: karierę warto budować wokół swoich (rosnących) kompetencji, a nie gonitwy za stanowiskami i tytułami. A właśnie poszerzenie umiejętności wyróżnia awans pionowy czy horyzontalny.

Badanie „Rynek Pracy Specjalistów w I połowie 2026 roku” Pracuj.pl pokazuje aż 111% skok zapotrzebowania na kompetencje związane z obszarem AI i ML (machine learning) w sektorze IT. Nie jest to jedyny trend wzrostowy w zapotrzebowaniu na nowe umiejętności: Globalnie rośnie popyt na pracowników o zdolnościach bardziej ogólnych:

  • analitycznych;
  • strategicznych i biznesowych;
  • do ciągłego uczenia się (lifelong learning) i adaptacji;
  • „dowożenia”/zarządzania projektami;
  • komunikacyjnych (ale w obszarze eksperckim);
  • przywódczych;
  • analizy i przetwarzania danych (data literacy)

Z poszukiwanych kompetencji związanych z konkretnym obszarem specjalizacji można wymienić: cyberbezpieczeństwo, zieloną transformację, medycynę, opiekę nad seniorami czy psychoterapię.

Kompetencje analityczne znalazły się na szczycie naszej listy nieprzypadkowo: według badania World Economic Forum „The Future of Jobs 2025” są one najczęściej (69%) wskazywaną przez pracodawców podstawową umiejętnością.

Wielu i wiele z nas fantazjuje o awansie pionowym – „Za dwa lata chcę być menadżerką.” Dobrze jednak przemyśleć też bardziej merytoryczne kroki na ścieżce kariery – np. „Za dwa lata chcę mieć doświadczenie w zarządzaniu projektami, znać narzędzia AI, umieć prowadzić zespół i rozumieć biznesowo mój obszar.”

Zdobycie nowych kompetencji w ramach awansu poziomego buduje kapitał zawodowy, który może pomóc w osiągnięciu awansu pionowego.

AWANS POZIOMY
ZaletyZagrożenia
Nadążanie za rynkiemBagatelizowanie przez przełożonych i odmowa podwyżki
Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu i boreout’owiWyjście ze strefy komfortu
Większa autonomia na poziomie operacyjnymNiewykorzystanie ukrytych talentów

Pracowniczka rozwijająca się „horyzontalnie” może pogłębić swoją specjalizację, zmienić ją lub połączyć te dwa scenariusze w… literę T. Specjaliści T-shaped odznaczają się ponadprzeciętną wiedzą i biegłością w jednym obszarze (pionowa kreska w „T”) oraz trochę mniej zaawansowaną w kilku innych (pozioma kreska). Dzięki temu osiągają przydatną interdyscyplinarność, która może otworzyć drzwi do pogłębiania kolejnych kompetencji. Warto dodać, że wszechstronny profil zawodowy staje się na rynku coraz bardziej pożądany.

Jak organizacja może przeprowadzić awans poziomy?

  • Upskilling – rozszerzanie kompetencji z Twojego obszaru.
  • Reskilling (przekwalifikowanie) – zdobycie kompetencji w zupełnie nowej dziedzinie.
  • Cross-skilling – praca w zespołach interdyscyplinarnych.
  • Poszerzenie zakresu obowiązków/odpowiedzialności bez powierzenia roli menadżerskiej.
  • Zmiana stanowiska na tym samym poziomie hierarchii.
  • Przejście do innego działu.
  • Rotacja na stanowiskach – czasowa, zaplanowana i przemyślana służy wzbogaceniu doświadczeń pracowników oraz zwiększeniu jakości i dynamiki współpracy.
  • Specjalizacja T-shaped: pogłębienie eksperckości w głównym obszarze i zdobycie podstawowych umiejętności w kilku innych.
  • Mentoring – awansowany pracownik dzieli się wiedzą, przeprowadza onboarding, prowadzi szkolenia.
  • Sfinansowanie szkoleń, certyfikatów, studiów podyplomowych dla pracownika.

Jak zauważają eksperci HR Josh Bersin (Deloitte) i Philip Vanhoutte (Lessman), przyszłość organizacji to sieć wielu zespołów (network of teams), dopasowujących się zwinnie do bieżących zadań i ról. Pracownicy będą przemieszczać się między zespołami w zależności od potrzeb.

Awans poziomy to nie tylko wymierne korzyści merytoryczne i rynkowe. Ta ścieżka kariery pozwala ograniczyć ryzyko wypalenia zawodowego. Przełamuje rutynę, daje poczucie samorealizacji i nadążania za zmieniającym się światem pracy. Dla osób nielubiących pracy pod presją i z ogromnym obszarem odpowiedzialności to wręcz opcja idealna.

CO WYBRAĆ – AWANS POZIOMY CZY PIONOWY?
O mnie…TAK/NIE
Większą satysfakcję daje mi pomaganie innym w osiąganiu celów niż samodzielne wykonywanie zadań merytorycznych. 
Lubię podejmować decyzje w warunkach niepewności i brać za nie pełną odpowiedzialność. 
Interesuje mnie biznesowy aspekt funkcjonowania firmy, budżety, wskaźniki KPI oraz strategia organizacyjna. 
Dobrze znoszę trudne rozmowy i konflikty; potrafię egzekwować ustalenia. 
Największą radość czerpię z głębokiej pracy opartej na koncentracji (deep work) i z rozwiązywania trudnych problemów merytorycznych. 
Mam ambicję zostać uznanym autorytetem i ekspertką w swojej dziedzinie. 
Męczy mnie biurokracja, długie zebrania statusowe i zadania administracyjne. 
Cenię sobie niezależność; wolę odpowiadać wyłącznie za własne wyniki i jakość dostarczanych rozwiązań. 

Jeżeli na pierwsze 4 pytania (wszystkie lub większość) odpowiedziałaś TAK, zdecydowanie pisana jest Ci kariera menadżerska, oparta na awansie pionowym.

Większość TAK jako odpowiedzi na ostatnie 4 pytania oznacza predyspozycje w kierunku awansu eksperckiego, czyli poziomego.

Awans poziomy a job crafting

Job crafting to sytuacja, kiedy pracownik samodzielnie kształtuje swoją rolę w firmie – ma wpływ na powierzone mu zadania (ich rodzaj, zakres i sposób wykonania), rozwój kompetencji, funkcjonowanie relacji czy powstawanie projektów.

Ta autonomia i sprawczość podnoszą satysfakcję z pracy, przełamują rutynę oraz pozwalają pracownikom wykorzystać ich najlepsze talenty i kompetencje.

Jak widać, job crafting w sposób naturalny może stać się częścią awansu poziomego, poprzedzając go, rozwijając się w jego ramach czy z niego wynikając.

Jak stwierdza dr Malwina Puchalska-Kamińska, psycholożka, trenerka biznesu i wykładowczyni SWPS: „Job crafting to metoda personalizowania pracy, która wzmacnia poczucie sensu i satysfakcji zawodowej. Stosowanie tej strategii może być skutecznym sposobem przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu.”

Kształtowanie własnej pracy jest inicjatywą oddolną, niemniej jeśli przyniesie organizacji wymierne korzyści, powinno stać się podstawą do negocjowania podwyżki. Przykładowo – job crafting polegający na przejmowaniu większej odpowiedzialności, ważniejszych projektów może odciążyć menadżera i zespół, a poszerzenie kwalifikacji (upskilling, specjalizacja T-shaped) i doświadczenia sprawia, że jako pracownik masz większą wartość.

JAK PRZEKONAĆ SZEFA DO JOB CRAFTINGU?
ArgumentPrzykład
EfektywnośćZauważyłem, że proces X zabiera nam dużo czasu. Znam narzędzie/metodę, dzięki której mogę go usprawnić i skupić uwolnioną uwagę na działaniach strategicznych.
KompetencjeChciałbym rozwinąć swoje umiejętności w obszarze Y. Przejęcie przeze mnie części zadań z tego zakresu pozwoli zespołowi szybciej reagować na potrzeby klientów, rezygnując z outsourcingu.
Motywacja i zaangażowanieNajbardziej motywują i angażują mnie projekty wymagające analitycznego myślenia oraz pracy z nowymi technologiami. Przydzielenie mi zadań zgodnych z moimi kompetencjami skróci czas ich wykonania i podniesie jego jakość.
Elastyczność/okres próbnyNie widzę job craftingu jako rewolucji. Proponuję jego 6-tygodniowy pilotaż. Jeśli po tym czasie nastąpi wzrost wydajności, wprowadzimy zmianę na stałe.

A teraz odpowiedzmy na pytanie, jak przedstawić przełożonej plan na swój job crafting:

  • Stan obecny vs. proponowany: Jak Twoje obowiązki i kompetencje wyglądają dzisiaj, a jak chciałabyś, żeby wyglądały docelowo.
  • Utrzymanie podstawowych obowiązków: Jasna deklaracja, że Twoje core’owe obowiązki nie zostaną zaniedbane – chyba że wspólnie z przełożoną zadecydujecie o ich zmianie czy ograniczeniu. Np. dzięki takiemu scenariuszowi: „Dzięki automatyzacji raportu X, uzyskuję 4 wolne godziny tygodniowo, które mogę przeznaczyć na Y”.
  • Mierzalne korzyści dla zespołu/firmy: Co konkretnego – najlepiej popartego liczbami czy przybliżonymi wartościami – w wyniku job craftingu osiągnie menadżerka i organizacja.
  • Okres próbny (pilotaż): Koniecznie zaproponuj przetestowanie pomysłu przez konkretny czas.
  • Ewaluacja: Po okresie próbnym nadejdzie czas na podsumowanie i ocenę – wyraź gotowość do przyjęcia konstruktywnej krytyki i działania zgodnie z wnioskami z pilotażu.
  • Awans i podwyżka: Podczas rozmowy oceniającej po zakończeniu okresu próbnego pokażesz twarde wyniki i zaproponujesz zmianę roli dla siebie oraz podwyżkę wynagrodzenia. Np. tak -„Wdrożony przeze mnie plan przyniósł efekt X, a mój zakres odpowiedzialności mocno się rozszerzył. Porozmawiajmy o formalnej zmianie nazwy stanowiska i korekcie wynagrodzenia.”

Jak pytać o perspektywy awansu na rozmowie rekrutacyjnej?

Rozmowa rekrutacyjna to oczywiście szereg pytań skierowanych do kandydata, ale nie mniej ważne są jego pytania własne, które powinien zadać pod koniec rozmowy. Warto przełamać strach przed taką inicjatywą. Pokazuje ona, że jesteśmy asertywni, ambitni i poważnie interesujemy się firmą.

Perspektywy rozwoju zawodowego w organizacji, w tym istniejących ścieżek awansu, są – powinny być – bardzo ważne dla osoby aplikującej. Warto zapobiec przyszłemu wypaleniu, stagnacji i bore’outowi (znużenie powtarzalnymi, nierozwijającymi zadaniami), rozpoznając zawczasu realne opcje awansu u nowego pracodawcy.

W artykule o najczęstszych pytaniach rekruterów podczas rozmów kwalifikacyjnych pisaliśmy, jak ważne jest unikanie ogólników w odpowiedziach. To samo odnosi się do naszych pytań o ścieżki awansu w firmie. Nie pytajmy „Czy w organizacji istnieją realne ścieżki awansu?”. Formułujmy nasze pytania tak, aby odpowiedź na nie musiała zawierać szczegóły (konkretne ścieżki, mechanizmy i przykłady).

Dobre pytania o awans mogą wyglądać tak (dwa ostatnie są dla śmiałków):

  • Jak zazwyczaj wygląda ścieżka rozwoju osoby na tym stanowisku?
  • Jakie są kolejne stanowiska lub poziomy do osiągnięcia w ramach tej roli?
  • Czy na tym stanowisku bardziej wspierany jest rozwój w kierunku eksperckim czy menadżerskim?
  • Jak wygląda rozwój od poziomu specjalisty do starszego specjalisty?
  • Jak długo przeciętnie pracownicy pozostają w tej roli przed otrzymaniem awansu?
  • Czy stanowiska seniorskie częściej obsadzane są w wyniku rekrutacji wewnętrznej czy zewnętrznej?
  • Czy mogą Państwo podać przykład osoby, która zaczynała na podobnym stanowisku i awansowała w strukturze firmy?
JAK PYTAĆ O AWANS PIONOWY I POZIOMY
NA ROZMOWIE REKRUTACYJNEJ?
Awans pionowyAwans poziomy
Jakie kryteria trzeba spełnić, żeby objąć wyższe stanowisko w strukturze organizacji?Jak w firmie premiowany i formalizowany jest rozwój ekspercki osób, które nie planują ścieżki menadżerskiej?
Czy osoba awansowana do roli menadżera będzie miała w przyszłości możliwość budowania własnego zespołu?Czy Państwa organizacja umożliwia i wspiera zmianę działu lub obszaru eksperckiego w ramach rekrutacji wewnętrznej?
Kto w firmie podejmuje decyzję o awansie pionowym?Czy w ramach stanowiska jest przestrzeń na job crafting, np. wdrażanie autorskich usprawnień, nowych narzędzi, modyfikację zakresu zadań wraz z moim rozwojem?
Czy awans oznacza tylko większą odpowiedzialność, czy również zmianę zakresu obowiązków i wynagrodzenia?Jak wygląda budżet i wymiar czasu przeznaczone na udział w szkoleniach i konferencjach czy zdobywaniu certyfikatów branżowych?
Jak wygląda wsparcie firmy (programy liderskie, szkolenia, certyfikaty) dla pracowników z potencjałem przywódczym?Czy w organizacji przeprowadza się programy mentoringowe? Czy w firmie funkcjonuje rola wewnętrznego konsultanta/trenera, pełniona przez ekspertów?
W jaki sposób zmieniła się struktura tego działu w ciągu ostatnich 3 lat i jakie są plany jego dalszej rozbudowy?Na czym polega feedback dotyczący rozwoju pracownika i jak często się odbywa?

Dodatkowo, próbując „prześwietlić” firmę, do której aplikujesz, sprawdź na LinkedInie, jak potoczyły się losy zawodowe pracowników, którzy wcześniej zajmowali podobne do Twojego stanowiska. Czy awansowali w firmie, zmienili zespół, a może po roku czy dwóch odeszli?

Odpowiedzi osoby przeprowadzającej rozmowę rekrutacyjną można podzielić na trzy kategorie:

  • Zielona – konkrety i przykłady, np.: „To stanowisko funkcjonuje na 3 poziomach: specjalistka ⭢ starsza specjalistka ⭢ ekspertka. Anna przeszła tę ścieżkę zaledwie w trzy lata. Co pół roku przeprowadzamy rozmowę o rozwoju kariery. Awans do roli menadżerskiej wymaga spełnienia konkretnych kryteriów, np. X,Y, Z.”
  • Żółta – sygnał o istnieniu możliwości awansowania, ale ogólnikowy, np.: „Oczywiście, że istnieją u nas ścieżki rozwoju, ale każdy przypadek wygląda inaczej.”
  • Czerwona – awans teoretycznie jest możliwy, ale nie „formalnie”, czyli kandydat de facto nie ma żadnej jego gwarancji. Np.: „U nas nie ma formalnych ścieżek, ale jeśli ktoś się stara, to zawsze może się rozwijać.”

Jak rozmawiać z przełożonym o awansie?

Przygotowując się do rozmowy z szefem o swoim awansie – czy to pionowym, czy poziomym – skup się na argumentach dotyczących Twojego rozwoju, jego wartości dla organizacji oraz przedstaw plan dalszych kroków w karierze. Nie stwarzaj wrażenia, że chcesz danego stanowiska i nic więcej.

Przekonując swoją menadżerkę do awansu, trzymaj się tych trzech punktów:

pokazanie konkretnych osiągnieć ⭢ jasno określony kierunek rozwoju ⭢ wyznaczenie kolejnych kroków

O CO PYTAĆ MENADŻERA PROSZĄC O AWANS PIONOWY                        
I POZIOMY?
Awans pionowyAwans poziomy
Jak ocenia Pani moje osiągnięcia, które z nich są najbardziej istotne i czy któreś z nich predysponują mnie do zajęcia wyższego stanowiska?Jakie nowe specjalizacje lub role uważa Pani za naturalny krok w moim rozwoju?
Jakie konkretnie kompetencje odróżniają osobę na moim obecnym stanowisku od osoby szczebel wyżej?Czy jest możliwość przejścia do innego zespołu lub obszaru?
Czy w moim zespole lub organizacji istnieje możliwość pionowego awansu w najbliższych 6-12 miesiącach?Na czym dokładnie polega rekrutacja wewnętrzna w firmie? Kto podejmuje decyzje w tym zakresie?
Jak wygląda proces awansowania i kto uczestniczy w podejmowaniu decyzji?Czy jest projekt, w którym mogłabym uczestniczyć, żeby zmienić/poszerzyć swoje kompetencje?
Czy mogę przejąć odpowiedzialność za projekt/klienta/obszar, która pozwoli mi pokazać gotowość do awansu?Czy jest możliwość uczenia się nowego obszaru od mentora/mentorki z naszej organizacji?
Czy jest możliwość, żebym wzięła udział w podejmowaniu decyzji, które zapadają poziom wyżej?  Czy zmiana lub pogłębienie specjalizacji wiązałaby się z podwyżką wynagrodzenia?
Kiedy możemy wrócić do rozmowy o perspektywach i warunkach mojego awansu?Jakie są perspektywy awansu poziomego (można wymienić konkrety, np. zmiana działu) dla mnie w ciągu najbliższych 6-12 miesięcy?

Przykład przemyślanej wypowiedzi pracownika pytającego o możliwość awansu pionowego:

„Chciałbym porozmawiać o moim dalszym rozwoju i możliwości przejścia na kolejny poziom w strukturze firmy. W poprzednim roku zrealizowałem projekt X, przejąłem odpowiedzialność za obszar Y i osiągnąłem wynik Z. Chciałbym wiedzieć, jak przekłada się to na moją gotowość do objęcia stanowiska A. Zakres moich obowiązków rozszerzył się o zadania wymagające samodzielności i odpowiedzialności – typowe dla poziomu zarządzania/seniorskiego. Jakie jeszcze warunki muszę spełnić, aby awansować w hierarchii organizacji? Które z nich wymagają szczególnego przepracowania? Proponuję wyznaczenie konkretnych celów i terminów ich realizacji oraz daty rozmowy oceniającej wyniki. Zależy mi na rozwoju wewnątrz firmy, chciałbym wyjść z rozmowy z jasnością co do dalszych kroków w mojej karierze.”

Kiedy rozmawiamy z szefową o awansie poziomym, możemy wzorować się na tym przykładzie:

„Chciałabym porozmawiać o moim dalszym rozwoju w firmie. Interesuje mnie możliwość rozwoju w kierunku obszaru X. W obecnej roli zdobyłam rozległe doświadczenie w obszarze Y. Podczas współpracy przy projekcie Z z zespołem A przekonałam się, że interesuje mnie obszar ich działania. Chciałabym więc zdobyć kompetencje w tej dziedzinie. Połączenie mojej obecnej wiedzy z nową specjalizacją mogłoby pomóc firmie lepiej realizować B. Czy istnieje możliwość mojego przejścia do tego zespołu? A może powinnam najpierw popracować z nimi nad projektami, by zdobyć więcej doświadczenia? Czy są jakieś kompetencje, które powinnam rozwinąć, żeby przejść do zespołu C? Proponuję ustalić plan działania, z konkretnymi celami i terminami, a na koniec poddać wynik ewaluacji. Zależy mi na rozwoju wewnątrz organizacji i sprawdzeniu realistycznych ścieżek kariery”.

Co, jeśli menadżer/menadżerka zbywają Cię wymijającymi odpowiedziami?

  • „Na razie nie ma możliwości awansu”. Odpowiedz: „Rozumiem, że obecnie może nie być odpowiedniego wakatu. Czy możemy w takim razie ustalić, jakie kompetencje i osiągnięcia powinienem rozwinąć, żeby być gotowym, gdy taka możliwość się pojawi? Czy istnieją też inne ścieżki rozwoju i/lub zwiększenia odpowiedzialności?”
  • „Musisz jeszcze zdobyć doświadczenie”. Odpowiedz: „Chciałbym dobrze zrozumieć, jakiego konkretnie doświadczenia mi brakuje. Czy możemy wskazać dwa lub trzy obszary do rozwoju oraz zadania, dzięki którym będę mógł je przećwiczyć w konkretnym czasie?”
  • „Zobaczymy za jakiś czas”. Odpowiedz: „Jasne. Czy możemy od razu ustalić termin kolejnej rozmowy i kryteria, według których zostanie dokonana ocena?”
  • „Nie chciałbym, żebyś odchodził z obecnego zespołu”. Odpowiedz: „Jestem wdzięczny, że moja rola w zespole X jest doceniana. Zależy mi jednak również na długofalowym rozwoju. Czy możemy zaplanować działania, które stopniowo pozwolą mi zdobywać doświadczenie w nowym obszarze, a jednocześnie powoli przekazywać obecne obowiązki?”

FAQ

1. Czym różni się awans pionowy od poziomego?

Awans pionowy oznacza przejście na stanowisko wyższe w hierarchii organizacji, co zwykle wiąże się z większą odpowiedzialnością i decyzyjnością oraz ze znacznym wzrostem wynagrodzenia. Awans poziomy natomiast polega na zmianie roli, specjalizacji, działu lub zakresu zadań bez przechodzenia wyżej w strukturze firmy. Awans poziomy może wzmocnić pozycję pracownika na rynku i przygotować go do awansu pionowego.

2. Czy awans poziomy można uznać za rozwój kariery?

Tak. Rozwój kariery nie musi oznaczać wyłącznie pięcia się po szczeblach stanowisk kierowniczych. Awans poziomy może lepiej odpowiadać talentom i potrzebom zatrudnionego oraz umożliwić mu rozwój kompatybilny z aktualnymi wymaganiami rynku. Rynek pracy coraz bardziej stawia na unikalne i głębokie kompetencje, często interdyscyplinarne.

3. Czy awans poziomy zawsze oznacza podwyżkę finansową?

Powinien. W dojrzałych organizacjach awans poziomy zwiazany ze wzrostem odpowiedzialności lub opanowaniem niszowych kompetencji przynosi z sobą wzrost wynagrodzenia. Jest on zazwyczaj mniej skokowy niż w przypadku awansu pionowego, może bardziej rozkładać się w czasie.

4. Co jest lepiej widziane w CV – awans pionowy czy poziomy?

Rekruterzy i menadżerowie rekrutujący kandydatów oceniają CV przez pryzmat dopasowania osoby do konkretnej roli. W przypadku stanowisk zarządczych kluczowy jest awans pionowy wykazany w życiorysie oraz dowody na skuteczne przywództwo (przykłady). Na stanowiskach eksperckich i doradczych wyżej ceniony jest awans poziomy, świadczący o ambicji, wszechstronności, elastyczności i gotowości do stałego uczenia się.

5. Jak szukając pracy sprawdzić perspektywy awansu?

Jeśli jest taka możliwość, można sprawdzić na LinkedInie ścieżki zawodowe pracowników danej organizacji. Przede wszystkim jednak warto przygotować odpowiednie pytania własne na rozmowę rekrutacyjną. Np. o typową ścieżkę kariery na danym stanowisku, możliwości awansu i przejścia do innych zespołów, o szkolenia, perspektywy rozwoju kompetencji i wymagania wobec osób obejmujących wyższe role. Warto też upewnić się, czy firma oferuje zarówno menedżerską (awans pionowy), jak i ekspercką (awans poziomy) ścieżkę kariery.